Hennep, een veelbelovend, oud materiaal

Inleiding tot textielhennep

Wat is textielhennep?

Industriële hennep (Cannabis sativa L.) is een jaarlijkse kruidachtige plant die al duizenden jaren wordt gekweekt en tegenwoordig weer essentieel is voor de productie van ecologische textiel. In tegenstelling tot zijn psychotrope variëteiten, bevat industriële hennep minder dan 0,3% THC, wat de teelt in veel landen, waaronder Frankrijk, toestaat. De vezel, die wordt geëxtraheerd na een proces van retten in de grond en vervolgens van breken, biedt een duurzame alternatieve voor synthetische vezels en kunstvezels (op basis van houtpulp). Dankzij de snelle groei en het vermogen om aanzienlijke hoeveelheden CO₂ (1,5 tot 2 keer meer) vast te leggen, vertegenwoordigt hennep een hernieuwbare en milieuvriendelijke hulpbron, ideaal voor een textielindustrie en een samenleving die op zoek is naar meer verantwoorde oplossingen.

Een beetje geschiedenis van hennep...

De eerste sporen van hennepteelt dateren van 8.000 jaar voor Christus in China, een van de wiegen van de neolithische landbouwrevolutie. Archeologische resten, waaronder hennepvezels geïntegreerd in keramiek, bewijzen het vroege gebruik ervan voor textiel, touwen en gereedschappen. Studies gepubliceerd in 2016 suggereren zelfs dat het al in huishoudens verscheen tussen 11.500 en 10.200 jaar voor Christus in Japan en Oost-Europa, wat het een van de allereerste door de mensheid gecultiveerde planten zou maken.

Later, rond 5.500 voor Christus, werden sporen ontdekt in Duitsland (Thüringen), waar het al werd gebruikt voor het maken van kleding en touwen.

Oorspronkelijk uit Centraal-Azië, verspreidde de hennep zich vervolgens met de menselijke migraties door Eurazië.

Maar zijn nut ging ver voorbij de textiel. In de Middeleeuwen en tot de 18e eeuw was het onmisbaar voor de zeilen van boten, de touwen en zelfs papier. Aan het begin van de 20e eeuw werd het al gebruikt voor lichte en ultra-sterke composietmaterialen, evenals in voeding, isolatie, geneeskunde en veterinaire zorg.

Botanische plaat van Cannabis sativa - Franz Eugen Köhler, 1897 - Publiek domein via Wikimedia Commons

Een plant die al meer dan een eeuw belemmerd wordt

In de Verenigde Staten was hennep het slachtoffer van een massale politieke en industriële boycot in de jaren 1930. Achter deze verdwijning staan krachtige actoren: persmagnaten zoals William Randolph Hearst, eigenaar van uitgestrekte bossen bestemd voor papier, en het petrochemische bedrijf DuPont, dat op dat moment zijn nylon lanceerde - een synthetische vezel die moeite had om zich te vestigen tegenover de robuustheid en de concurrerende prijs van hennep - voelde zich bedreigd door de industriële vooruitgang die was geboekt in de oogst en het defibreren van hennep aan het einde van de jaren 30.

Het is in die tijd dat Harry Jacob Anslinger, benoemd door Andrew Mellon — Secretaris van de Schatkist en zelf een van de belangrijkste financiers van DuPont en oom van de vrouw van Anslinger) — aan het hoofd van het Federaal Bureau voor Narcotica, een mediacampagne van angst, desinformatie en demonisering van hennep heeft georganiseerd, de “marijuana” door het voor te stellen als een drug die geweld en criminaliteit vergroot. In 1937 leidde deze propaganda tot de stemming over de Marihuana Tax Act, een wet die een belasting oplegde die zo hoog was dat de meeste spelers in de sector, inclusief de producenten van industriële hennep, deze hebben opgegeven.

Bovendien wezen hennepspecialisten die we in 2016 ontmoetten ook op het racistische karakter van deze boycot; de term “marijuana” werd gebruikt om Mexicanen te stigmatiseren. Anslinger verklaarde onder andere: « De meeste rokers van marijuana zijn zwarten, Mexicanen, Filippijnen... » 

Affiche verspreid door het Federal Bureau of Narcotics, in 1935, een tijd van demonisering van het product met de tekst "...de marihuana is een krachtige narcoticum die aanzet tot moord, en leidt tot de waanzin en de dood".

Deze boycot had wereldwijde gevolgen. In Europa, ondanks de ecologische en economische voordelen van hennep in de transitie en de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen — zijn weerstand, zijn lage waterverbruik, zijn afwezigheid van pesticiden — blijft de herlokalisatie  tegengehouden. De lobby's van de bosbouw, de gewasbeschermingsmiddelen en plastic, die nog steeds actief zijn, blijven de regelgeving beïnvloeden, waardoor een sector die klaar is om te herleven, wordt geblokkeerd.

Technisch en financieel, blijft de herlokalisatie van de henneptextielspin en zijn verwerking een uitdaging. Hennep heeft de kans op zijn industriële ontwikkeling in Europa gemist als gevolg van zijn boycot en elke stof vereist zijn eigen technieken en machines, het is complex om het te verwerken met machines die zijn ontworpen voor katoen- of linnenvezels, hoewel dit mogelijk is. 

Bronnen :

Le Cannabiste — Racisme in de prohibitie

Mr-Hanf — Geschiedenis van cannabis en racisme

Wikipédia — Harry J. Anslinger

Niet leuk feit :

• In Europa is de regelgeving voor hennep (THC < 0,2 % of 0,3 %) vaak strenger dan nodig, wat zijn ontwikkeling belemmert.
• De lobby's van plastic, pesticiden en bosbouw zijn actief op Europees niveau, met name via groepen zoals CropLife Europe of Plastics Europe.
• Rapporten van de EU erkennen dat hennep een duurzame teelt is, maar zijn ontwikkeling wordt belemmerd door regelgevende en economische barrières.

Bronnen :

Europese Commissie — Hennep en landbouw

Valbiom — Vooruitzichten voor hennep in België

Hele Europa — Pesticiden en lobby's

Herlocalisatie van hennep in Wallonië : pogingen, obstakels en hoop

De afgelopen jaren zijn er verschillende initiatieven ontstaan in Wallonië om de hennepsector te herlocaliseren, onder andere via de oprichting van een Waalse ontvezelingsunit, die vandaag de dag is verlaten.

Als hennep te langzaam herontwikkelt in de textielsector, heeft het in andere sectoren echter zijn kansen gegrepen :

• Voedsel : met merken zoals Cannavie, gespecialiseerd in hennepzaad en -oliën.
• Duurzame bouw : via spelers zoals IsoHemp, in isolatie en renovatie.

Let op : elk gebruik en sector vereist specifieke variëteiten. Een hennepveld dat is geteeld voor zijn voedselzaad, kan niet voor textiel worden gebruikt ; de variëteiten verschillen afhankelijk van het gebruik (voedsel, textiel, bouw, enz.) en worden niet op dezelfde tijd geoogst afhankelijk van het gebruik. De vezel van voedselhennep blijft echter nuttig om de bodems weer te voeden. 

De technische en financiële uitdaging van de textielspin

De herlocalisatie van de spinning en verwerking van textielhennep in Europa blijft een complexe uitdaging, zowel technisch als financieel.

De spinning van hennep heeft zijn industriële “boom” in Europa gemist na tientallen jaren van boycot. En de verwerking vereist 10 keer meer arbeidskrachten dan katoen, wat onvermijdelijk invloed heeft op de uiteindelijke prijs.

Vandaag zijn de machines van industriële spinnerijen ontworpen voor katoen, linnen, wol en breimachines voor gestandaardiseerde en synthetische vezels. Niet voor hennep, noch voor linnen. Hoewel het mogelijk is om hennepvezel te spinnen in spinnerijen die voor andere vezels zijn ontworpen, betekent dit niet noodzakelijk dat de industriële kwaliteit die nodig is voor breien kan worden bereikt. Hoewel de tests in de linnen spinnerijen veelbelovend zijn.

In Duitsland en China spinnen sommige fabrieken hennep met katoenmachines. Men spreekt dan van “gecottoniseerde vezels”: de vezels worden ingekort tot kortere lengtes (2 tot 6 cm), terwijl hennep in het wild tot 7 meter kan bereiken.

📌 Gevolg : hoe langer een vezel is, hoe sterker het garen is en hoe minder het “pluis” produceert. De gecottoniseerde vezels, die korter zijn, zijn dus fragieler en minder efficiënt: wat problemen oplevert voor het eindgebruik.

Bezoek aan een hennepteelt voor voedsel Cannavie - 2018

De tests in Europa: veelbelovend, maar nog experimenteel

 In België heeft de Vereniging Valbiom tests uitgevoerd met spinnerijen die gespecialiseerd zijn in linnen, in Oost-Europa. De resultaten zijn bemoedigend, maar het garen blijft in de experimentele fase. Gevolgen: beperkte voorraad, onvoorspelbare aanvultijden van de voorraad, garen nog niet volledig aangepast voor breien.

Hoewel ons doel is om lokaal hennepgaren in onze productie te integreren, en hoewel we enthousiast en ongeduldig zijn, zou het op dit moment te riskant zijn om dit garen in onze seriële producten te integreren:

• Elk garen vereist het programmeren van nieuwe breimodellen die specifiek zijn voor het gekozen garen en dit vereist investeringen.
• Elk monster zou vanaf het begin opnieuw moeten worden gemaakt.
• Voor geen enkele garantie van toekomstige beschikbaarheid.

Resultaat: dit zou onze sponzen veel duurder maken of zou kunnen leiden tot onhoudbare financiële verliezen.

We integreren het echter al op aanvraag, in onze unieke of op maat gemaakte stukken (sjaals, overhemden, broeken) die ambachtelijk in onze werkplaats zijn gemaakt.

Maak een afspraak om een op maat gemaakt stuk te bestellen

Waarom is deze draad nog niet geschikt voor onze sponzen?

Hoewel deze draad industrieel geweven kan worden, evenaren de technische eigenschappen van deze draad nog niet die van de draad van onze huidige leverancier. Het is nog niet geschikt voor seriematige breiwerk voor onze sponzen. Ook al zijn de laatste prototypes veelbelovend!

Onze selectie van draad: een strikte volgorde van prioriteiten

Onze hennep draad, gebruikt in onze schoonmaakaccessoires, wordt gekozen op basis van 4 hiërarchische criteria:

1. Samenstelling: 100% natuurlijke EN duurzame stof, mono-materiaal, beperkte en gecontroleerde behandelingen en kleurstoffen indien aanwezig, voorwaarden voor verkrijging en/of extractie...), levenscyclus van het materiaal (biodegradeerbaarheid, ...).
2. Kwaliteit: technische weerstand, esthetiek, zachtheid (indien van toepassing), duurzaamheid.
3. Certificeringen: garantie van onschadelijkheid (zonder schadelijke stoffen). Fairtrade, indien beschikbaar. Biologisch indien toegankelijk.
4. Oorsprong: traceerbaarheid en nabijheid indien beschikbaar.

Wij passen deze criteria toe bij de selectie van elk van onze materialen. Op dit moment hebben we geen toegang tot fairtrade industrieel hennepvezel of biologische hennep. Maar moet men eraan herinneren dat hennep niet kan worden verneveld?

Wat met de arbeidsomstandigheden in het buitenland voor het verbouwen en spinnen van hennep?

Op onze schaal hebben we momenteel niet de mogelijkheid om deze partij zelf te controleren. Als de uitbuiting van mensen, soms zelfs kinderen, op de katoenvelden, die met de hand moeten worden geoogst, goed gedocumenteerd is; dan is dat niet het geval voor de hennepboerderijen, die met machines worden geoogst en vervolgens in Tunesië worden verwerkt.

Onze belangrijkste strijd is de vermindering van onze afhankelijkheid van olie en plastic die ons allemaal ziek maken en territoriale conflicten en landroof met zich meebrengen. De prioriteit om voor onze rechten te vechten, is gezond te zijn; we hechten veel waarde aan het selecteren van materialen en productietechnieken die respectvol zijn voor het dierenwelzijn, de planeet, de arbeiders in de textielsector en uw gezondheid; evenals het creëren van alternatieven voor producten en productiemethoden die zowel mensen als dieren ziek maken. 

Waarom is de oorsprong niet het prioritaire criterium?

Onze positionering komt onder andere voort uit een constatering van UCM in hun studie “Voordiagnose in ecodesign – ALPHA” :

Vervoer vertegenwoordigt slechts 4% van de vervuiling die door fast fashion wordt veroorzaakt.

De belangrijkste impact komt van:

• Voor katoen: pesticiden, irrigatiewater, chemische behandelingen.
• Voor synthetische stoffen: extractie, productie, verwerking.

🌿 De hennep is een oplossing voor de toekomst: minder water, geen pesticiden, stevig, biologisch afbreekbaar.

We geven dus de voorkeur aan de kwaliteit en de technische specificaties van de draad boven de afstand en hebben daarom prioriteit gegeven aan de keuze voor een draad die het hele jaar door beschikbaar is, waardoor we kunnen breien met zeer weinig fouten en dus niet of zeer weinig afval genereren als gevolg van productie fouten, wat 15 tot 20 keer minder afval betekent dan andere ateliers.

📍 Waar wordt onze hennep vandaag geproduceerd?

Momenteel wordt onze hennep gesponnen aan de poorten van Europa (in Tunesië), verbouwd in China en gebreid in België; en dat is in werkelijkheid de dichtstbijzijnde, circulaire en kwalitatief die je zult vinden momenteel in Frankrijk of België.

Die van onze stoflijnen die in onze op maat gemaakte kleding worden gebruikt, komen respectievelijk: of uit Oost-Europa in Roemenië; of uit België en gesponnen in Polen.

De hennep: een plant zonder pesticiden voor een textiel dat de bodems regenerert

Waarom heeft hennep geen pesticiden nodig?

Hennep is een plant die bijzonder effectief is in het zelf verdedigen.

Dankzij zijn natuurlijke terpenen en cannabinoïden (zoals CBD, CBG of CBC) stoot het insecten, schimmels en ziekten af zonder menselijke tussenkomst. En dat vinden we fijn. Zijn snelle groei en plantendichtheid verstikken ook onkruid, waardoor herbiciden overbodig zijn voor de volgende teelt. Het is dus een sleutelplant in de transitie van zelfs de meest conventionele boeren. 

In Europa, net als in België, is de teelt ervan verboden om pesticiden te spuiten; het heeft er geen behoefte aan.

En elders in de wereld?

Het is hetzelfde: geen enkel land staat het toe of heeft behoefte aan het spuiten van pesticiden op industriële hennep. In China, waar het al 5.000 jaar wordt verbouwd, groeit het van nature zonder behandeling. Of het nu in de VS, Canada of Australië is, de gecertificeerde “industriële” hennepgewassen (THC < 0,3 %) worden zonder pesticiden verbouwd. En dat maakt de fabrikanten van gewasbeschermingsmiddelen ook niet blij. En daar houden we van. :) 

Hennep, katoen en viscose: de ecologische vergelijking

In het verleden werd hennep handmatig geklopt met een teilleuse om de vezels los te maken na het rotting op het veld. Tegenwoordig gebeurt deze stap, hoewel uitgevoerd door machines, uitsluitend mechanisch. Zonder chemie!

Geen leuk feit... helemaal niet!

De uitwassen van katoen

Katoen, vooral verbouwd in Centraal-Azië (Oezbekistan, Kazakhstan), heeft een centrale rol gespeeld in het uitdrogen van de Aralzee: om zijn waterintensievere gewassen te irrigeren, hebben de Sovjets de rivieren Amou-Daria en Syr-Daria omgeleid; de twee enige waterbronnen van de zee. In enkele decennia is de zee tot 10% van zijn oorspronkelijke grootte verminderd, wat heeft geleid tot een ecologische, sanitaire en economische catastrofe. Katoen, symbool van intensieve landbouw, is zo een van de belangrijkste verantwoordelijken geworden voor de verdwijning van een van de grootste binnenmeren ter wereld. En dat, dat maakt ons verdrietig.

Het uitdrogen van de Aralzee heeft een grote ecologische catastrofe veroorzaakt:

• Verdwijning van de aquatische biodiversiteit: meer dan 20 vissoorten zijn verdwenen, wat de lokale visserij heeft ruïneert.
• Transformatie in een zoute woestijn: de uitgedroogde bodem is bedekt geraakt met zout en giftige stofdeeltjes (resten van pesticiden en kunstmest), die door de wind over honderden kilometers zijn geblazen.
• Luchtvervuiling: deze stofdeeltjes vervuilen de bodems, gewassen en de lucht, wat de ademhalings-, huid- en spijsverteringsziekten van de lokale bevolking verergert.
• Afbraak van de bodems: de omliggende landbouwgronden zijn aangetast, wat de opbrengsten vermindert.
• Ineenstorting van de lokale economie: de havens zijn veranderd in begraafplaatsen voor boten, banen zijn verdwenen, hele gemeenschappen zijn verlaten.
• ·Verlies van terrestrische en vogel biodiversiteit: de trekvogels en kustsoorten hebben hun habitats verloren.

Het is een van de meest dramatische voorbeelden ter wereld van milieudegradatie veroorzaakt door niet-duurzame intensieve landbouw. Hier, de katoen.

Viskose, een kunstvezel, die noch natuurlijk, noch “ecologisch” is...

Portugal, Spanje, Australië, Zuid-Afrika en Brazilië hebben grote branden gekend die verband hielden met eucalyptusplantages bestemd voor de productie van viskose, vooral tijdens hittegolven of sterke winden.

→ Voorbeeld: de branden in 2017 in Portugal hebben duizenden hectares eucalyptusplantages verwoest, met honderden doden tot gevolg.

Bamboeviskose en rayon zijn op hun beurt een van de meest problematische voor de gezondheid van de arbeiders, maar niet alleen dat. 

Waarom hennep terugbrengen naar België, is het een win-win?

✓ Ecologie: herstelde bodems, vastgelegde koolstof, beschermde biodiversiteit, bewaarde water.

✓ Lokale economie: creatie van agrarische en industriële banen, korte keten.

✓ Gezondheid: textiel, voedsel, materialen zonder chemische residuen.

✓ Soevereiniteit: minder afhankelijk van import (katoen, viskose, olie).

Hennep is DE vezel van toekomstige generaties: van nature resistent, duurzaam en overal in Europa herlocatiseerbaar! 

👉 En als we het weer centraal stellen in onze landbouw en onze mode? 

Het is in ieder geval een van onze doelstellingen en u kunt deelnemen door in onze producten te investeren, ons te contacteren voor een donatie en u in te schrijven voor onze nieuwsbrief om onze actualiteit te volgen.

Schrijf u in voor onze nieuwsbrief

Bronnen :

Wikipedia — Marihuana Tax Act

Meer weten: 

Ontdek onze certificeringen

Zoekt u andere redenen om deze gougnafier Harry J. Anslinger te vervloeken? Kijk naar de film Billie Holiday, een staatszaak